Naomi Dongelmans is gespecialiseerd in dementie. Naast huisarts is zij bestseller-auteur, internationale spreker, coach en danser. In 2005 deed zij onderzoek naar de ziekte van Alzheimer aan de Shiga University of Medical Science in Japan. Haar veelzijdigheid combineert zij door haar dansachtergrond en de geneeskunde te gebruiken om mensen met lichamelijke en neurologische aandoeningen te helpen. Haar meer dan 15 jaar ervaring met dementie en mantelzorgers inspireerde haar om het boek ‘De vrolijke mantelzorger’ te schrijven. 

Ervaring

Naomi heeft zelf twee oma’s gehad met Alzheimer. Haar opa’s waren op leeftijd en probeerden zo goed mogelijk om te gaan met de situatie. In die tijd was er maar weinig informatie beschikbaar over dementie. De liefde voor hun vrouw hielp hen om het mantelzorgen vol te houden. Bovendien is zij zelf mantelzorger geweest van haar moeder. Naomi: “Deze persoonlijke ervaring heeft ertoe geleid dat ik een boek wilde schrijven om mantelzorgers zoveel mogelijk te ondersteunen. Ik zag dat mantelzorgers op zoek waren naar goede infomatie. Juist goede kennis over de ziekte zorgt voor minder irritatie. Daardoor kun je meer hebben als mantelzorger. Een boek dus dat handig te gebruiken is en makkelijk leesbaar. Een mantelzorger die midden in de situatie zit weet niet waar hij of zij moet beginnen.” 

Missie

Haar drijfveer is om zoveel mogelijk mensen te helpen om minder stress te ervaren bij het mantelzorgen. Dat zowel de mensen met dementie en hun mantelzorgers een gelukkiger leven hebben. In de Westerse landen gaat men redelijk hetzelfde om met dementie, maar in sommige landen is dat toch anders. “In Congo en in Thailand bindt men iemand met dementie nog vast. Dat komt omdat er geen kennis is over de ziekte. In Nederland is er de afgelopen jaren veel wegbezuinigd, maar op veel vlakken is het nog goed geregeld”, verteld Naomi. 

Ander gedrag

“Realiseer je dat het gedrag bij de ziekte hoort en niet bij de persoon. Ga zo normaal mogelijk om met iemand met dementie. Stel bijvoorbeeld één vraag per zin. Het is op een simpele, maar zo normaal mogelijke, manier iets vragen aan de ander. Betrek de persoon erbij, zodat hij of zij het gevoel van eigenwaarde behoudt. Stimuleer iemands functies”, aldus Naomi. 

Overzorgen

“Teveel overzorgen brengt frustratie bij beiden”, zegt Naomi. “Laat iemand bijvoorbeeld zelf de kleren aantrekken. Leg op minder slakken zout. Het heeft geen zin om je druk te maken omdat het knoopje niet goed zit. Belangrijk is om te proberen iemand te geven wat hij altijd heeft gedaan, bijvoorbeeld douchen, ander soort eten. Maak bijvoorbeeld van het douchen een ritueel of spa-moment. Neem er de tijd voor. De hongerprikkel kan bij iemand met dementie minder zijn. Maak daarom van het eten een ritueel door bijvoorbeeld samen te eten. Je kunt ook muziek gebruiken bij het eten of douchen. Door muziek op de juiste manier te gebruiken, maak je iemand rustig. Iemand met dementie herkent zijn of haar spiegelbeeld niet en denkt dat iemand zit te gluren. Haal de spiegel weg of hang er een doek overheen.” 

De mantelzorger zit soms met een schuldgevoel als hij of zij het mantelzorgen niet meer kan volhouden. Het lijkt of je de ander dan opsluit in een verpleeghuis. Naomi: “het voelt voor de familie en de mantelzorger als falen, omdat het zorgen niet is gelukt. Nu kun je de persoon nog opzoeken. Als je overbelast bent, lukt dat niet meer. 

Boek

Veel positieve reacties krijgt Naomi van zorgverleners uit hun vakgebied. Ook de reacties van de mantelzorgers zijn positief, want het is een makkelijk te lezen handboek. “Als mantelzorger ben je al druk, dus het is fijn als je niet teveel hoeft na te denken. Je kunt het stappenplan zo gebruiken”, zegt Naomi. Zij krijgt terug dat het boek herkenbaar is en de mantelzorgers hebben het gevoel dat zij niet de enige zijn. 

Tips 

Graag wil Naomi een aantal tips meegeven aan mantelzorgers om teveel belasting te voorkomen. “Blijf goed voor jezelf zorgen. Het is net als in een vliegtuig en de luchtdruk valt weg. Dan doe je eerst zelf het zuurstofmasker op en dan doe je dat pas bij de ander.” Zij adviseert ook om op tijd aan de bel te trekken bij de huisarts, want deze ziet niet altijd wat er speelt. Een andere tip is om een goed netwerk op te bouwen. “Als je zorgt voor mensen om wie je geeft is het belangrijk dat je anderen hebt om op terug te kunnen vallen. Dat geeft rust.” Het goed voor jezelf zorgen zit in kleine dingen, zoals goed slapen, bewegen en gezond eten. Ongezonde voeding heeft invloed op sombere gevoelens.”Realiseer dat je dingen vaak beter doet dan je zelf denkt. Als er dingen ‘fout’ gaan, kan dat als falen voelen en je kan soms geïrriteerd zijn. Blijf rustig en wees creatief. Ga geen discussie aan, want je wint niet. Praat gewoon mee. Besef dat iemand met dementie in zijn of haar eigen wereld leeft.”